Hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình

Tôi ở Bình Dương có chị gái lấy chồng ở Long An, anh rể tôi lên Bình Dương lập nghiệp và kết hôn với chị tôi, sau kết hôn cả anh và chị về nhà cha mẹ ruột tôi sống, ly hôn đơn phương chị tôi sinh được 1 bé trai, sau đó lại mang thai 1 bé gái. Anh rể bắt chị tôi phá thai, nhưng chị tôi không đồng ý. Sau đó anh nói với chị là về quê thăm cha mẹ nhưng không thấy lên. Khi bé gái 4 tháng tuổi thì anh rể tôi trở lại và xin ở lại để phụ nuôi con.

Chị tôi yêu cầu có người lớn lên nói chuyện thì 2 bên cùng hòa giải, nhưng đến nay bé gái đã hơn 1 tuổi rưỡi nhưng không thấy anh đâu. Gia đình anh rể tôi cũng không lo lắng gì cho cháu tôi, từ lúc chị tôi sinh con, gia đình bên ấy có cho 1 hộp sữa và 500 ngàn lúc thôi nôi cháu, ngoài ra không có bất cứ quan tâm, hỏi han gì nữa. Hiện nay chị em muốn ly hôn, dịch vụ tư vấn ly hôn nhưng rất lo lắng mất quyền nuôi con, sợ gia đình bên kia lấy cớ con trai duy nhất và cháu nội đích tôn để giành quyền nuôi con. Chị tôi hiện rất hoang mang và đau khổ, mong nhận được sự tư vấn giúp đỡ. Tôi chân thành cảm ơn!

Thứ nhất, về việc chị bạn muốn ly hôn. Chúng tôi xin trả lời bạn như sau:

Khoản 1 Điều 89 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định căn cứ cho ly hôn như sau: “Tòa án xem xét yêu cầu ly hôn, dịch vụ ly hôn đơn phương nếu xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được thì Tòa án quyết định cho ly hôn”. Như vậy, nếu cuộc hôn nhân của chị được Tòa án đánh giá là “tình trạng trầm trọng” thì Tòa án sẽ xem xét giải quyết cho chị và chồng chị được ly hôn. Theo mục 8, Nghị quyết số 02/2000/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành ngày 23/12/2000, hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, giải thích như sau:

”1. Được coi là tình trạng hôn nhân của vợ chồng trầm trọng khi:

- Vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, thủ tục ly hôn nhanh nhất giúp đỡ nhau như người nào chỉ biết bổn phận người đó, bỏ mặc người vợ hoặc người chồng muốn sống ra sao thì sống, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, nhắc nhở, hoà giải nhiều lần;

- Vợ hoặc chồng luôn có hành vi ngược đãi, hành hạ nhau, như thường xuyên đánh đập, hoặc có hành vi khác xúc phạm đến danh dự, luật sư tư vấn ly hôn nhân phẩm và uy tín của nhau, đã được bà con thân thích của họ hoặc cơ quan, tổ chức, đoàn thể nhắc nhở, hoà giải nhiều lần;